# Өөрдин келн: ҺАЛАТЬЯНХН

Unknown

## ШИН БООЦАН


Тадн өдгә цага хальмг келнд орчулсн «Шин Бооцан» гидг дегтр һартан бәрҗәнәт. Эн дегтриг христианск улс Христосин төрсн 2002 җилин өөн темдглҗәх цагла хальмг келн улст белглҗәнә. Энүг орчулачнр, журналистнр, бичәчнр, редактормуд, номтнр арвн җилдән барт белдв. Бурхна Үгиг төвәр, заяни келәр, учр-утхинь хальмг келнд орчулх төр эклцәснь авн теднә өмн тәвгдсмн. Орчулачнр эврәннь көдлмштән орчулһна төрәр бәәх хамгин сүүлңк дамшлт олзлцхав гиҗ келҗ болҗана.

«Шин Бооцан» хуучн грек келәр бичгдсн дегтрәс хальмг келнд орчулгдв. Өдгә цагт хальмг келәр түрүн болҗ һарчах эн дегтр хальмг келн улсин сойлд, теднә җирһлд цаһан санаһан күртхә.

Әрүн Бичг, эс гихлә Библь – Шин Бооцан (27 дегтр) Хуучн Бооцан (39 дегтр) гидг хойр ик әңгәс бүрдҗ. Цуг делкәд Библиг хамгин икәр әмтн умшцхана. Хуучн Бооцанд Бурхн кү үүдәснә тускар, терүнәннь һарһсн килнцин тускар, күн Бурхнла өшәркснә болн һазр деер Эврәннь ирлһән Бурхн яһҗ белдснә, яһҗ күүнә килнц тәвҗ өгснә, Бийләһән терүг эвцүлснә тускар бичәтә.

Шин Бооцанд тууҗин дегтрмүд, бичгүд болн Апокалипсис гидг дегтр барлата. Тууҗин дегтрмүдт «Сән Зәңг» гидг дөрвн дегтр, «Апостолмудын йовдлмуд» гидг дегтр орулгдҗ. «Сән Зәңгд» Деед Эзн Исус Христосин төрснә, терүнә җирһлин номин, үклин болн әмдрлтин тускар бичгдҗ. Эн дегтрмүдиг дөрвн күн бичҗ: Матья, Марк, Лука болн Йохан. Тегәд теднә бичсн дегтрмүд янзарн, Христосин җирһлин ямаран төрд хамгин ик оньган өгчәхәрн йилһрнә. «Апостолмудын йовдлмуд» гидг дегтрт Исус Христосиг теңгрт өөдлүлснә тускар, Әрүн Сәкүсн бууҗ ирснә тускар, христианмудын түрүн чонҗс бүрдәснә, Римин орн-нутгин олн зүсн һазрар христианмудын ном тархасна тускар келгдҗәнә.

Шин Бооцанд олн автормудин 21 бичг барлгдҗ. Тедн дунд Павел, Йохан, Пётр, Яков, Йуда эдн йовна. Евреймүдт илгәгдсн бичгин авторин нериг ода чигн күн медхш. Тер бичгүдиг чонҗмудт, эс гихлә нег күүнд нерәдәд бичдг бәәҗ. Терүнд Исус Христосин номин цәәлһвр болҗах христианмудын итклин болн җирһлин тускар бичәд, Христост иткдг улст кергтә селвг өггдҗәнә.

Шин Бооцанд орсн Апокалипсис гидг дегтр әәлдхин дегтр болҗана. Энүнд олмһа келәр күмни иргч үзүлгдҗәнә, цуг делкәд болх цүүгәнә, цуг олн әмтнд иргчдән кех зарһин тускар, эндрк эвтә бәәдлин диг-дара эвдхин болн шин теңгр, шин һазр үүдәлһнә тускар бичәтә бәәнә.

Библин «Шин Бооцан» умшсн улст байр, йөрәл буух гиҗ нәәлҗәнәвидн.

Эн орчулгдсн көдлмшиг Библин негдсн ниицәнмүд «Грек келнә Шин Бооцан» (4-гч һарц 1993 җ.) Эн һарц экн хуучн грек бичгүдәс буулһҗ авгдсмн. Орс Синодалин орчулвр болхла, сүүлңк грек бичгүдәс авгдсмн, тегәд чигн зәрм зәңгүд (шүлгүд) хуучн кезәңк бичгүдт уга. Эн учрар өдгә цагин һарцд зәрм зәңгүд тонь бас уга болна. Эн орсн зәңгүд эн һарцд Шин Бооцана сүл халхд барлата.

Библь орчуллһна Институт


## ҺАЛАТЬЯНХН

### Христост иткдг Һалатьян улст илгәсн бичг


Йосн христианин болхин төлә Мошена Зака күн болһн күцәхмб, угав гисн сурвр Сән Зәңг цәәлһәд тархасна хөөн һарч ирнә. Павел терүг күцәхмн биш гиҗ әмтнлә зүткәд цәәлһдг билә. Христоста нииләд бәәхин төлә һанцхн иткл кергтә, иткләр дамҗад цугтан чик седклтә болдмн гиҗ тер лавлҗ келҗәв. Болв Һалатьяд, Римин эргмдк Баһ Азийд бәәх чонҗсар Павелын өмнәс сөрлцдг улс һарч ирцхәнә. Үннч апостол болхин төлә зака күцәх кергтә гиҗ тедн келцхәв.

Эн бичг худл номд авлгдсн улсиг үнн итклд хәрү орулхин төлә бичгдсмн. Павел Исус Христосин апостол гисн нер зүүхәр эврәннь зөвән харсҗах кемәс экләд бичгән бичҗ. Апостол болтха гиҗ терүг күн биш, Бурхн дуудсиг тер зүткҗ лавлҗана. Павел буру номта улст күрх күн болҗана. Дәкәд күн болһн зуг иткләр дамҗад чик седклтә болдгиг тер бас күчлҗ келҗәнә.

Сүүлңк бөлгүдт Павел христианмудын заң-бәрц эклцән дурнас авчасиг бичгтән үзүлҗәнә. Эннь Христост иткснә ашнь болҗана.


Учр-утхин зура


Нүр үг 1.1–10

Апостол болсн Павелын һардгч йосн 1.11 – 2.21

Бурхна хәәрлтин туск Сән Зәңг 3.1 – 4.31

Христианмудын сүл бәәдл болн даавр 5.1 – 6.10

Товчлгч үг 6.11–18


### 1


Мендллһн


1-2Һалатьяд бәәх сүзгтни багмудт Павел иигҗ бичҗ. Нанла хамдан бәәх цуг ахнр-дүүнр танла мендлҗәнә. Намаг апостол болтха гиҗ күн чигн биш, күүһәр дамҗад чигн биш һанцхн Исус Христос болн Терүг үкләс әмдрүлсн Бурхн-Эцк дуудвр кев.

3Мана Бурхн Эцк болн Деед Эзн Исус Христос цаһан сана, амулң-төвкнүн бәәдл таднд өгтхә.

4Мадниг эн цагин му җирһләс сулдххин төлә мана килнцәс көлтә мана Бурхна болн Эцкин таалар Христос әмән өглә. 5Бурхн мөңкинд тууртха. Тиигтхә!


Оңдан Сән Зәңг уга


6Христосин хәәрлтәр дамҗад таниг дуудсн Бурхиг тиим шулуһар үлдәһәд, талдан Сән Зәңг авситн би өврҗәнәв. 7Йосндан болхла, оңдан Сән Зәңг уга. Болв таниг үүмүлхәр седҗәх, Христосин Сән Зәңгиг хаҗилһхәр седҗәх улс бас бәәдг чигн. 8Кемр бидн эврән, эс гихлә теңгрәс Бурхна элч таднд цәәлһсн Сән Зәңгәс оңдан Сән Зәңг цәәлһсн болхла, хамгин ик цааҗла харһтха. 9Урднь мана келсиг би дәкн келҗәнәв: кемр таднд кен болв чигн тана авсн Сән Зәңгәс талдан Сән Зәңг цәәлһхлә, тер күн хамгин ик цааҗла харһтха.

10Би күүнә зөв хәәҗәхшв. Би Бурхна зөвшәл хәәҗәнәв. Күүнд таасгдхар седҗәхшв. Кемр би эндр күртл күүнд таасгдҗасн болхла, Христосин зарц болшго биләв.


Павел апостол болсна тускар


11Ахнр-дүүнр, мини цәәлһҗ өгчәх Сән Зәңг күүнәс үүдсмн биш. Тедниг медтхә гиҗәнәв. 12Сән Зәңгиг би күүнәс авсн уга биләв. Терүг күүнәс дассн угав. Нанд терүг Исус Христос медүлв.

13Намаг урднь евреймүдлә әдләр Бурхнд иткҗ йовсиг тадн соңссн болхит. Би Бурхна сүзгтни багмудыг догшар көөһәд, уга кехәр седләв. 14Евреймүдин шаҗна кергиг күцәлһәрн би эврә үйин көвүдәс өмн йовлав. Мана өвкнрин авъясиг би йир халурхч күцәдг биләв.

15Болв Бурхн намаг эврәннь хәәрлтәрн һазр деер төртлм шүүҗ авад, Бийдән церглтхә гиҗ дуудҗ. 16Христосин туск Сән Зәңг буру номта улст тархахин төлә Бурхн нанд Эврәннь Көвүг үзүлв. Тер цагт би нег чигн күүнлә селвлцсн угав. 17Нанас өмн болсн апостолмудла харһхин төлә би Ерусалим балһсн тал одсн угав. Түүнә ормд Арабья тал йовад, дәкәд Дамаск тал хәрҗ ирв. 18Һурвн җил болад би Ерусалим тал Кеплә харһхар одв. Тенд би арвн тавн хонг бәәвв. 19Деед Эзнә дү Яковас талдан апостолмудла би харһсн угав.

20Мини бичсн үнн. Би худл келҗәхшв. Бурхн меднә.

21Түүнә хөөн Сирий болн Киликья Һазр тал һарв. 22Тиигхд Йудья һазрт, Христосин сүзгтни багмудт намаг меддго бәәҗ. 23«Эн күн урднь мадниг көөҗ йовла. Ода болхла, урднь уга кехәр бәәсн иткл цәәлһҗ йовна», – гиҗ тедн соңсҗ. 24Мини төлә тедн Бурхиг магтдг чигн.


### 2


Павел болн оңдан апостолмуд


1Арвн дөрвн җил болад Бар-Набала хоюрн Титиг дахулад, дәкн Ерусалим тал одвидн. 2Би Бурхна заасар йовв. Би сүзгтни багин ахлачнрта нүүрлцәд харһад, теднд буру номта улст цәәлһҗ өгсн Сән Зәңгин тускар эврән келҗ өгв. Мини эндрк болн урдк кесн көдлмш йирдән бичә давтха гиләв. 3Тедн Титиг грек болсар керчүлтхә гиҗ нексн уга. 4Болв зәрмснь тиим йовдл һарһхар седв. Тедн худлар ахнр-дүүнр болад туршулчнр мет мадн дунд орцхаҗ. Тиигхләрн тедн Исус Христосла бәәсн ниицәһәр дамҗад мана сулдхврин тускар медхәр седв. Тедн маднар мухлаһан кехәр седҗәҗ. 5Болв бидн агчмин зуур чигн теднд тәвҗ өгсн угавидн. Яһад гихлә, бидн тана төлә Сән Зәңгин үнниг хадһлхар седләвидн.

6Әмтн һардачнр гиҗ тоолҗасн улс (нанд болхла, кен болсинь мел йилһл уга. Бурхн һазак бәәдләр күүнә зарһ кешго) нанд шин юм мел келсн уга. 7Терүнә ормд Бурхн нанд буру номта улст Сән Зәңг цәәлһтхә гисн даалһвр өгсиг тедн үзлә. Бурхн Пётриг Сән Зәңг евреймүдт бас тиигҗ цәәлһтхә гилә. 8Бурхна күчәр Пётр евреймүдин төлә апостол болла. Би бас Бурхна күчәр буру номта улсин төлә апостол болв. 9Һардач гиҗ тоолгдҗасн Яков, Пётр болн Йохан нанд Бурхна өгсн эн шишлң даалһвр медв. Бар-Набаг болн терүнлә хамдан көдлҗәх улст тоолв. Аштнь бидн һаран атхлдад зөвшәрвидн. Би Бар-Набата буру номта улс дунд көдлх, тедн евреймүд дунд көдлх болҗ һарв. 10Зуг тедн мадниг түрү-зүдү улсин тускар бичә марттн гиҗ сурцхав. Тер сурвриг би эврән күцәхәр седдг биләв.


Павел Пётриг бурушаҗана


11Пётр Антиохд ирхлә, би терүнә өмнәс иләр келләв. Яһад гихлә, тер хаҗһр йовдл һарһҗасмн. 12Яковин илгәсн улс иртл Пётр буру номта ахнр-дүүнрлә хамдан хот уудг бәәҗ. Зуг тедниг ирхлә, буру номта күүг керчүлтхә гиҗ некҗәсн әмтнәс әәһәд Пётр теднлә хамдан хот уудган уурв. 13Еврей ах-дүүнр Пётрлә хамдан хойр чирәтә йовдл һарһад бәәв. Тернь нам Бар-Набаг бас чик хаалһаснь хаҗилһв. 14Теднә һарһҗах йовдл Сән Зәңгин үннлә эс ирлцҗәхиг үзхләрн би теднә цугтаннь өмн Пётрт иигҗ келүв: «Чи, еврей болв чигн, буру номта күүнлә әдл бәәнәч. Тиигхлә буру номта улсиг евреймүдлә әдләр бәәтхә гиҗ яһад закҗахмбч? 15Бидн төрхәрә евреймүдвидн. Бидн килнцтә буру номта улс бишвидн. 16Исус Христост итксәр күн болһн чик седклтә болҗ тоолгдна. Эннь зака күцәсәр чигн биш. Тиигәд бидн зака күцәсәр биш, Христост итксәр, чик седклтә улс болҗ тоолгдхин төлә Исус Христост итквидн. Яһад гихлә, нег чигн күн зака күцәсәр чик седклтә күүнд тоолгдшго. 17Бидн Христосла ниилснд чик седклтәд тоолгдхар седләвидн. Болв килнцтә улс бәәсән бидн үзввидн. Тиигхлә Христос килнцин цергч болхий? Уга. Төрүц уга. 18Кемр би ода урднь хамхлсан босхҗахла, зака эвдсн күн болҗ һарчанав. 19Би Бурхна төлә бәәхәр зака күцәсәрн Бурхна өмн бийән чик седклтәд тоолдган уурв. Зака күцәҗәсндән би үкснә тоод йовлав. Намаг Христосла хамдан кирст хадла. 20Иим учрас иштә би ода урдк күн бишв. Христос мини дотр бәәнә. Өдгә цагт мини бәәҗәх җирһл иим темдгтә: би Бурхна Көвүнд итксндән җирһҗәнәв. Тер нанд дурлад, мини төлә эврәннь әмән өгв. 21Би Бурхна хәәрлтиг мел хайҗахшв. Кемр күн закаг күцәсәр чик седклтә гиҗ тоолхла, Христос киидән үксн болҗана».


### 3


Закан эс гиҗ иткл


1Эргү һалатмуд! Кен тана экитн эргүлв?[1] Кирст хадгдсн Исус Христосин үклиг тодрхаһар таднд келҗ үзүлгдлүс? 2Би танас нег юм медхәр седҗәнәв: Әрүн Сәкүсиг тадн зака күцәһәд авлт, эс гихлә Сән Зәңг соңссндан иткәд аввт? 3Тадн тиим эргү болвт? Әрүн Сәкүснәс экләд тадн эврәннь бәәдлән күчәр чиләхәр седҗәнт? 4Тадна дамшлт, дааһад һатлсн тоот мел хара зөңдән давхий? 5Таниг зака күцәснд Бурхн Әрүн Сәкүс өгәд, тадн дунд өвәрц юм үзүлҗәнә гиҗ сандг болвзат? Эс гихлә тадн Сән Зәңг соңсад итксн төләд тиигҗәнт? 6Тиигәд Абрахамин тускар ухалтн. Абрахам Бурхнд иткәд, Бурхн терүг чик седклтә күүнд тоолв. 7Иткҗәх улс цугтан Абрахамин үрдүд болсинь медҗ автн! 8Бурхнд итксәр, буру номта улсиг чик седклтәд Бурхн тоолсиг Бурхна Бичгт урднь келгдҗ. Сән Зәңг Абрахамд иигҗ цәәлһгдҗ: «Чамар дамҗҗ Бурхн келн улсиг цугтаһинь әдслх». 9Иткдг улс Бурхнд иткҗәсн Абрахамла хамдан ода әдс авчана. 10Зака күцәсәр, чик седклтә болх гиҗ нәәлҗәсн улсиг Бурхн цааҗла харһулх. «Закана дегтрт цуг бичәтәг эс күцәҗәх кен чигн күн кезә чигн Бурхнар цааҗлгдх», – гиҗ бичәтә бәәнәлм. 11Зака күцәсн күүг Бурхн чик седклтәд тоолҗахнь медгдҗәнә. Яһад гихлә, иткләрн чик седклтә болсн күн әмд бәәх. 12Закан иткллә әдл биш. Бурхна Бичгт иигҗ бичәтә: «Зака күцәҗәх күн терүгәрн җирһх». 13Христос мадниг му харал күртәҗәх Заканас сулдхв. Христос эврән мана ормд му харалла харһв. Энүнә тускар Бурхна бичгт иигҗ бичәтә бәәнә: «Моднд дүүҗлгдсн күн му харалла харһтха!» 14Учрнь иим: Абрахамд өгхәр бәәсн әдсиг Бурхн Христос Исусар дамҗад буру номта улст күргх. Бидн болхла Бурхна өгхәр бәәсн Әрүн Сәкүсиг иткләрн авнавидн.


Закан болн үгән өглһн


15Ахнр-дүүнр! Җирһләс авсн үлгүр соңстн: Күүнә бичсн герч бичгиг кен чигн оңдарулҗ эс гиҗ немҗ чадшго юмн. 16Абрахамд болн терүнә хөөт үрнд Бурхн олн үг өглә. Бурхна Бичгт иигҗ бичәтә бәәнә: «Олн хөөт үрдүдт биш, зуг һанцхн хөөт үрнд». Эннь Христос болҗана! 17Бурхн бооца батлсн хөөн дөрвн зун һучн җил болад Закан һарв. Эн закан тер бооцаг эвдҗ чадшго. Бурхна өгсн үгиг бас уга кеҗ чадшго. 18Кемр Бурхна билг Заканас һардг болхла, тер өгсн үгәс авгдшго билә. 19Закан юуни төлә бәәдв? Килнцәс көлтә Закан өгсн үг деер немгдв. Эн закан Абрахамин хөөт үрн иртл күчән геелго бәәҗ. Тер хөөт үрнд Бурхн үгән өгч. Бурхн эн закаг бийиннь болн күүнә хоорнд орлцачд эврәннь элчнрәр дамҗулад өгч. 20Бооцан хойр талас кегдхлә, хоорнд орлцдг күн кергтә болна. Болв Бурхн һанцарн Абрахамд үг өглә.


Закана учр-утх


21Тегәд юн болҗахмб? Бурхна өгсн үглә закан ирлцҗәхший? Уга. Кемр авсн закан маднд җирһл өгх күчтә болсмн болхла, Бурхн күүг зака күцәсәр чик седклтәд тоолх билә. 22Болв цуг улс килнцин үлмәд бәәнә гиҗ Бурхна Бичгт бичәтә. Иткдг улст Исус Христост итксәр үг өггдх. 23Итклин цаг иртл Закан мана харулч билә. Иткл медүлтл эн закан тиигҗ бәәлә. 24Христосиг иртл Закан мана сурһмҗлач болҗала. Бурхнд итксәр мадниг чик седклтәд тоолхин төлә Христос ирв. 25Итклин цаг ирв. Бидн дәкҗ сурһмҗлачин үлмәд бәәшговидн. 26Исус Христост иткснәс авн тадн Бурхна үрдүд болвт. 27Уснд кирслгдсн улс Христосла нииләд, Терүнә заң авв. 28Дәкҗ иудей, буру номта күн, ялч, сул күн залу, гергн гиҗ йилһл угат. Тадн цугтан Христос Исусла нииләд негн болвт. 29Кемр тадн Исус Христосин болхла, тиигхлә тадн Абрахамин хөөт үйнр болҗанат. Бурхна өгсн үг таднд күрх.


### 4


1Бас иигҗ келхәр седләв: хөөт үрн нилх бәәдлтә, – зөөр кевтән түүнә болв чигн – эврәннь зөвәрн ялчас йилһрҗәхмн уга. 2Эцкин кемҗәлсн цаг иртл, хөөт үриг бичкнднь сурһмҗлачнр болн зөөринь бүрткдг улс өсклә. 3-4Бидн бас терүнлә әдл бичкн цагтан бәәсәр делкәг залдг сәкүсдин үлмәд мухла болҗ йовлавидн. Болв цаг ирхлә, Бурхн эврәннь Көвүг илгәв. Тер Күүкд күүнәс эн һазр деер төрәд, Закана бәәдләр бәәдг болв. 5Терүгәрн закана үлмәд бәәсн улсиг цугтаһинь сулдхад, мадниг Бурхна үрдүд болтха гив. 6Тадн Бурхна үрдүд! Тана зүркнд Бурхн эврәннь Көвүнә Сәкүс орулв. Тер Сәкүсн Бурхиг: «Аав-а! Эцк-ә!» – гиһәд дуудна. 7Тадн дәкҗ мухла бишит. Ода тадн Бурхна үрдүдт. Кемр тадн үрдүд болсмн болхла, Бурхна зөөр эдлх хөөт үрдүд болҗанат.


Павел Һалатьяд бәәсн улсин тускар зовҗана


8Бурхиг медәд уга цагтан тадн сәкүсдин мухла бәәҗит. Теднь Бурхн биш бәәҗ. 9Ода тадн Бурхиг меднәт. Эс гиҗ чикәр келхлә, – Бурхн тадниг меднә. Тиигхлә тадн яһад әрә торсн, түрү бәәдлтә сәкүсд тал хәрү эргҗәхмбт? Эврәннь сән дурар яһад урдк кевәр теднә ялч болхар тадн седҗәнәт? 10Тадн нам бемб өдр, шин сар, шин җил, байрин нәр темдглдг болҗанат. 11Би тадна төлә әәҗәнәв. Танад кесн мини көдлмш киидән давҗ одвза гиһәд әәҗәнәв. 12Ахнр-дүүнр, би таднас сурҗанав: Би буру номта улсла әдл болад заканд нәәлҗәхшв. Нанла әдл кетн. Тадн нанд мел му юм үзүлсн угат. 13Хаалһдан гемтәд түрүн болҗ би таднд Сән Зәңг цәәлһхәр ирләв. Терүг тадн меднәт. 14Тиигхд мини гем таднд чигн сөрлт болла. Намаг тадн һазалҗ һолсн угат. Тадн нанар Бурхна элч кеввт. Оңданар келхлә, Исус Христосиг тоссн мет тосвт. 15Тана түрүн байр яһла? Кемр арһ бәәсн болхла, тиигхд тадн нанд эврәннь нүдән чигн өгх биләт. Терүг би лавлҗ келҗәнәв. 16Эн үнн үг келхләрн, би тана өшәтн болсн болхий? 17Танар оңдан улс йир икәр соньмсҗана. Болв теднә күсл му йорта күсл. Мадниг тедн танас салһҗ авхар седҗәнә. Тиигхләрн тадн теднәр соньмстха гиҗәнә. 18Кемр күсл сән болхла, соньмслһн сән юмн. Намаг ирсәр биш, энтн кезә чигн үнн. 19Мини эңкр үрдүд, эк күн үрән һарһхларн зовҗах мет, би тана төлә бас тиигҗ зовҗанав. Эн зовлңгиг Исус Христосин заңгиг тадн эс автл, би даах зөвтә болҗанав. 20Би таднла бәәхәр седләв. Таднла оңдан дууһар би күүндх биләв. Би тана төлә йир зовҗанав.


Әдлцүллһн


21Закана үлмәд бәәхәр седҗәх улс, нанд келтн: заканд юуна тускар келгдҗәхиг соңсвта? 22Терүнд иигҗ бичәтә бәәнә: Абрахам хойр көвүтә бәәҗ. Негнь ялчас һарч, хойрдгч көвүнь сулдан бәәсн күүкд күүнәс һарч. 23Ялчас һарсн көвүн йирдән үрн һардг әдләр һарч. Сулар бәәсн күүкд күүнәс Бурхна өгсн үгәр үрн төрҗ. 24Эннь теҗг болҗана. Хойр күүкд күн – хойр бооцан. Хагр Синай уулын хаҗуд кесн бооцанла әдлцүлгднә. Эн бооцана үрдүд мухла болҗанат. 25Бас Хагр Арабьяд бәәх Синай уул болҗана. Өдгә цагт энтн һазр деер бәәх Ерусалим. Түүнә келн әмтн цугтан мухла болв. 26Зуг теңгрин Ерусалим сулдан бәәнә. Тер мана эк. 27Бурхна Бичгт иигҗ бичәтә бәәнә: «Үрн уга болн үр эс һарһсн күүкд күн байрл! Үр һарлһлһна зовлң эс медсн күүкд күн хәәкр, бахмҗта бол! Залунь хайсн һанц күүкд күүнд үрн олар олдх». 28Ахнр-дүүнр, тадн Бурхнд үг өгснәс иштә төрсн Ицхакла әдл үрдүд. 29Тиигхд йирдән һарсн көвүн Әрүн Сәкүсн үг өгснәс көлтә һарсн үриг көөдг бәәҗ. Ода бас тиим йовдл һарчана. 30Энүнә тускар Бурхна Бичгт юн бичәтә? Тенд иигҗ келгдҗәнә: «Ялч гергиг көвүтәһинь көөһәд һарһ. Яһад гихлә, сул бәәсн күүкд күүнә көвүнд өгсн зөөр ялчин көвүнд күртшго юмн». 31Тегәд, ахнр-дүүнр, бидн ялч күүкд күүнә биш, сулдан бәәх күүкд күүнә үрдүдвидн.


### 5


1Бидн сулвидн. Христос маднд сулдхвр өгв. Нег чигн күүнд бийән бичә даҗрултн, сулар бәәтн.


Мухла бичә болтн


2Намаг, Павелыг, танд ю келҗәхиг соңстн. Кемр тадн керчүлһ келгүлхлә, Христосас таднд олз уга. 3Бас нег давтад келҗәнәв: Кемр кен чигн күн керчүлхлә, закаг кевтнь күцәх йоста болҗана. 4Кемр тадн зака күцәсәр чик седклтәд тоолгдхар седҗәхлә, тадн Христосас йосндан салвт. Тиигхлә таднд Бурхна цаһан санан күртшго болҗана! 5Мана тускар болхлаг Бурхн мадниг иткләр дамҗад чик седклтәд тоолхд Әрүн Сәкүсн нәәлвр өгчәнә. 6Христосла ниилсн цагт күн керчүлсн эс керчүлснь төр уга. Төрнь болхла иткл болҗана. Мадниг итксн ашт – талдан улст мана өгчәх дурн болҗана. 7Тадн сәәнәр йовҗ йовлат. Үнниг бичә соңстн гиҗ кен таниг чик хаалһас хаҗилһв? 8Энүгәр таниг үгдән орулҗ авхар дуудснь Бурхн биш. 9Бичкн идән һуйриг цугтнь искәнә. 10Исус Христосла ниилсәр тадн эврәннь хәләцән сольшгот гиҗ лавлҗанав. Тадниг хутхҗах күн, кен болв чигн, засгла харһх. 11Ахнр-дүүнр! Кемр би керчүлһн кергтә гиҗ цәәлһҗ йовсмн болхла, намаг яһад көөлдх билә? Болв би эн керчүлһн кергтә гиҗ цәәлһсн болхла, кирсин туск мини цәәлһвр нег чигн еврей күүнд һундлта болшго билә. 12Тедн бийән мал мет ясхин керг күцәхлә, сән болх билә гиҗ ухалҗанав. 13Мини ахнр-дүүнр, Бурхн тадниг сулар бәәтхә гиҗ дуудла. Иим сул бәәдл таниг му седвәрт бичә авлултха. Зуг нег-негндән дуран өгч, дөң болтн. 14Юңгад гихлә, Закан кевтән нег зааврт багтҗана: «Эврәннь өөрхн күүнд бийләһән әдл дурл». 15Болв кемр тадн нег-негән зууһад, зерлг аңгудла әдл идәд хайҗахла, саглтн. Мел бийән уга кечквзәт.


Әрүн Сәкүснә келсәр бәәх


16Әрүн Сәкүсн тана җирһл залтха, гиҗ би таднд келҗәнәв. Тиигхлә тадн килнцтә седвәрт бәргдшгот. 17Килнцтә седвәр кезә чигн Сәкүснә седвәрлә ирлцхш. Сәкүснә седвәр болхла килнцтә бәәдлин седвәрлә ирлцхш. Эннь нег-негнләһән ирлцҗәхш. Аштнь тадн кехәр седсән күцәҗ чадҗахшт. 18Кемр тадниг Сәкүсн һардҗахла, тадн закана үлмәд бәәхшит. 19Килнцтә бәәдлин керг темдгтә: аля һарһлһн, бузр болн ичртә йовдл һарһлһн, 20шүтәнд шүтх, бө келһн, дәәлдлһн, дурго боллһн, һалзурлһн, бийәрн төр келһн, керлдлһн, тарлһн, 21үлү үзллһн, әркдлһн, буру номта улсин шаҗна нәәрт согтлһн болн нань чигн. Урднь келснлә әдләр Тадниг иим йовдлас саглтха гиҗ хөрҗәнәв. Тиигҗ бәәх улс Бурхна орн-нутгт оршго болҗана. 22-23Сәкүсн күүнә җирһлд иим бәәдл үүдәнә: дурн, байр, төвкнүн бәәлһн, тесвр, цаһан санан, өр-өвч йовдл һарһлһн, итклтә бәәдл, номһн бәәдл, бийән бәрлһн. Тиим улст закан мел харшлҗ чадшго. 24Исус Христосин улс эврәннь му седвәртә бәәдлән кирст хадла. 25Сәкүсн маднд йосн җирһл өгв. Тер тиигәд мадниг һардх йоста. 26Маднд деерлкх зөв уга, нег-негән уурлулх, үлү үзх зөв бас уга.


### 6


Нег-негндән дөң болтн


1Ахнр-дүүнр! Кемр кен чигн күн килнц һарһсн болхла, Сәкүснә заасар бәәх тадн, тер күн килнц һарһдгоһар, номһнар зогсатн. Килнцд терүнлә әдл авлгдхас бийән саглтн. 2Күнд-түрү үзгдхлә, нег-негндән дөң болтн. Терүгәрн тадн Христосин зака күцәхит. 3Кемр кен чигн күн ик күн эс бәәсн бийнь бийән ик күүнд тоолхла, тиим күн бийән меклҗәнә. 4Күн болһн эврәннь йовдлан чик бишинь йилһх йоста. Терүнә йовдл сән болхла, тиигәд тер бийән магтҗ чадх. Эврәннь йовдлан кенлә чигн әдлцүлх йосн уга. 5Күн болһн эврәннь ацаһан теех. 6Сурһмҗ авчах күн багштаһан хувалцх йоста. 7Бичә меклгдтн. Бурхиг наад бәрҗ болшго. Күн болһн эврәннь тәрсән авдмн. 8Эврәннь му седвәрәр бәәсн күн аштнь үкҗ одх. Сәкүснә заасар бәәсн күн Әрүн Сәкүснәс мөңк җирһл эдлх. 9Цаһан саната йовдл һарһхдан бичә цуцртн. Кемр цаһан саната йовдл цаарандан чигн һарһхла, бидн цагтан түүнә олзинь үзхвидн. 10Тиигәд арһ бәәхлә, бидн күн болһнд цаһан санаһан күргх йоставидн. Тедн дундас онцар Бурхнд иткдг өрк-бүлин улст дөңгән күргтн.


Ашлвр


11Ода би энүгәс авн эврәннь һарар ямаран ик үзгүдәр бичҗәсиг тадн үзҗәнәт. 12Тадниг керчүлтхә гиһәд шахҗах улс эврәннь һазак бәәдлән бардмнҗана. Тиим йовдл кехләрн, зуг Христосин кирсәс көлтә бичә көөгдүлтхә гиҗәх йовдл. 13Нам керчүлгдсн улс зака күцәҗәхмн уга. Тадниг керчүлхәр седҗәх улс хөөннь бидн тадниг келгүлләвидн гиҗ караглхар бәәнә. 14Би болхла мана Деед Эзн Исус Христосин кирсәс оңдан юмар бардмнхар седҗәхшв. Нанд болхла делкәд бәәсн тоот кевтән кирст телүлгдлә. Би бас делкән төлә телүлгдләв. 15Керчүлсн күн эс керчүлсн күн чигн төрүц йилһн уга юмн. Хамгин күчтәнь Бурхна үүдәсн шин күн. 16Эн зокъялар бәәх улст Бурхн амулң бәәдл болн хәәрлт күргтхә. Тедн болн Бурхна цуг улс тиигҗ бәәтхә. 17Дәкҗ нанд нег чигн күн зовх юм бичә үзүлтхә. Мини махмудт бәәх шархин орм Христосин ялч болҗах темдгнь. 18Мини ахнр-дүүнр, таниг цуһар мана Деед Эзн Исус Христос хәәрлтхә! Тиигтхә!


## Тәәлвртә толь


АЛВ ЦУГЛУЛДГ КҮН – Римин орн-нутгин көрңгд, Палестинд алв цуглулдг бәәрн цергләч күн. Римин йосна буру номта улсла сән бәәдг цергләчнрт евреймүд дурго бәәҗ, яһад гихлә, тиим бәәдл Заканла ирлцҗәсмн уга. Дәкәд цергләчнр ахлачнрин төлә бәәрн улсас мөңг цуглулҗ авад үлүһинь бийдән үлдәдг бәәҗ.

АПОСТОЛ – Исусин шүүҗ авад дахач болн нөкд кехәр седсн 12 сурһульчнрин негнь. Шин Бооцанд Павелын болн талдан христианмудын тускар бас тиигҗ келгднә. Эн үг элч гиҗ орчулгдна.

АХ ГЕЛҢ – Бурхна Закаһар зуг ах гелң зәрм йослл күцәх зөвтә чигн. Үлгүрнь, эн күн һол сүмин хамгин әрүн орм эзлнә.

АХ ГЕЛҢГҮД – политическ чинртә, ик тоомсрта еврейин гелңгүд. Ах гелңгүдин кесгнь Ик Хургин гешүд бәәҗ. Исусин цагт тедн цугтан гишң нег цөөкн нойн зәәсңгә өрк-бүләс һарсмн чигн.

ӘӘЛДӘЧНР – Бурхна үгиг соңсад, әмтнд терүг күргдг улс. Бурхиг күндлх, Терүнә таал күцәх, өөрхн әмтндән дурлх, хар сана һарһлго бәәх дуудврмуд әәлдәчнр кедг чигн. Еврейин әәлдәчнр бийәрн дамҗад Бурхна келсиг бичҗ авдг бәәҗ. Исусин цагт әәлдәчнрин дегтрмүд, тедн дунд Христос төрхәс урд VIII зун җилд Эшьяна дегтр евреймүдт таасгдг бәәҗ. Христос төрхәс урд IX зун җилд бәәсн Элья, дегтрмүд эс үлдәв чигн, әәлдәчнр дунд йир ик күндтә күүнд тоолгдҗ йовҗ. Бурхиг эс күндлдг хааг тер илткәд, кесг өвәрц юмарн туурҗ йовсмн. Малакья гидг талдан әәлдәчнрин зәңглсәр делкән җирһл уга болхин өмн Элья һазр деер ирх йоста бәәсмн.

ӘРҮН ДЕГТРМҮД – евреймүдин күндлдг бурхн-шаҗна туск дегтрмүд. Эннь Закан, әәлдәчнрин дегтрмүд, Псалмуд болн нань чигн дегтрмүд болҗана.

БААЛЬ-ЗЕБҮЛЬ – еврей келәр эрлгин нерн.

БЕМБӘ ӨДР – еврей улст эн өдр әрүн өдрт тоолгдна. Эн өдриг кевтнь Бурхнд нерәдәд, көдлмш кедго чигн. Тер улсин долан хонгин шин өдр нарн суухла эклнә. Тегәд басң өдр нарн суух кемәс авн бембә өдр нарн суутл цугтан көдлмш кедго бәәҗ. Исусин цаг иртл еврейин Закана багшнр бембә өдрт ямаран көдлмш кеҗ болшгог йилһнә. Бемб өдр евреймүд хурлд хурад мөргүл кеһәд, әрүн дегтр умшдг бәәҗ.

БООЦАН – әмтнә хоорндк зөвшәрлһн, эс гихлә, Бурхн күн хойран хоорндк, эс гихлә, Бурхн баг улсин хойран хоорндк зөвшәрлһн. Бурхн Ноах Абрахам хойрла бооца кев. Хуучн Бооцанд ик зууднь Мошена цагт Бурхна болн Израилин улсин хоорнд болсн зөвшәрлтин тускар келгдҗәнә.

БУРУ НОМТА УЛС – Исусин цагт буру номта улс гиҗ евреймүдиг биш, наадк әмтиг нерәддг бәәҗ. Яһад гихлә, тер цагт зуг евреймүд Бурхна өгсн Зака меддг бәәҗ.

ГЕЛҢГҮД – Ерусалимд бәәх һол сүмд церглҗәх улс. Еврей улсин шаҗар гелңгүдин һол кергнь Бурхнд тәкл тәклһн болҗана. Закаһар тедн Мошена һарлцсн дү көвүн Ахарона хөөт үйнр гелң болх йоста чигн. Гелңгүд 12 багд хувагдна. Баг болһн һол сүмд җилд хойр дәкҗ неҗәһәд долан хонгт көдлдг бәәҗ.

ҺОЛ СҮМ – Ерусалимд бәәх әрүн нертә һол сүм. Евреймүд зуг тенд тәкл тәкдг бәәҗ, дәкәд нәәрин өдрмүдт хурдг бәәҗ. Һол сүм түрүн болҗ евреймүдин хан Соломон маниг төрхәс урд 10-гч зун җилд тосхҗ. Исусин цагт тосгдсн һол сүмиг евреймүдин хан алдр Херод бәрҗ. Тер һол сүмиг бүсләд галерей тосхҗ. Тегәд терүнә эргмдк һазриг тер кесг әңгд хуваҗ. Һол сүмин галерейд олн улс хурдг бәәҗ. Исусин тааһад келсәр, терүг әмдрснә хөөн мана цагт 70-гч җилмүдт һол сүмиг Римин улс хамхлҗ, тер цагас авн тер шинәс босхгдад уга.

ДАВИД – Йуда әәмгә Израилин хамгин туурсн хан. Бурхнд нерәдсн дууна дегтр бичсн автормудин негнь тер бәәҗ. Давид Бурхна таал күцәдг бәәҗ. Бурхн терүгинь өөдән ачлад, терүнә хөөт үйнр мөңкинд Израилин хаад болх гиҗ үгән өгч. Цуг делкәг чикәр һардх күн Давидин хөөт үй болх гиҗ еврей улсин әәлдәчнр тааҗ келҗәсмн.

ДАВИДИН КӨВҮН – Тиигҗ Христосиг нерәддг бәәҗ. Яһад гихлә, евреймүдин иткләр тер Давид хаана хөөт үй болх зөвтә бәәҗ.

ЗАКАН – Библин кезәңк хуучн тавн дегтр. Тер дегтрмүдт делкән үүдәлтин тускар, Бурхна ду соңссн, Терүнә таал күцәҗ йовсн түрүн чик седклтә әмтнә тускар келгдҗәнә. Цааранднь еврей келн улс үүдснә тускар, Бурхн тедниг Египетд ялчнрин көдлмшәс яһҗ сулдһсна болн Палестинад теднд һазр һарһҗ өгснә тускар бичәтә. Дәкәд тер дегтрмүдт кезәнә еврей келн улст Бурхна өгсн зааврмуд бәәнә. Эннь 10 һол зааврмуд, бас олн бәәдлин туск болн авъясмудин туск олн зокалмуд болҗана. Тегәд тер тавн дегтр Закан гидг нертә бәәсмн. Еврей улсин бурхн-шаҗнд Закан хамгин күндтә бәәҗ, терүнд бичәтә зааврмудыг болн зокалмудыг эрк биш күцәх кергтә болдг. Заканд бәәх һол зааврмуд Бурхн Мошеһар дамҗад өгч. Моше евреймүдиг Египетәс авч һарч. Тер учр деерәс тер Закан Мошена Закан гиҗ келгдҗәнә.

ЗАКАНА БАГШНР, НОМ ЦӘӘЛҺӘЧНР – Закаг сәәнәр меддг, терүг әмтнд цәәлһҗ өгдг улс. Эн баахн баг әмтиг Исусин цагт евреймүд икәр күндлдг бәәҗ.

ЗИЛОТМУД – грек келнәс эн үг харч улс гиҗ орчулгдна. Евреймүдин бурхн-шаҗна болн политическ баг улс эврәннь шаҗан буру номта улсин үлмәһәс харсад, Римин йоснас эврә улсан дәәллдәд сулдххар седҗәсмн. Исусин 12 апостолмудын негнь – Шимон Кананья гидгнь тер багд орҗасн чигн болх.

ИК ХУРГ – еврей улсин Ик Хургт шаҗнд өөрхн 70 күн ордг бәәҗ. Тер Хург һанцхн политическ төрмүд хәләх биш, зарһин шиидвр чигн һарһдг бәәҗ. Исусин цагт Ик Хургин шиидвр Римин йосна улс батлхла, тиигәд одҗ чинртәд тоолдг бәәсмн. Римин улс евреймүдин шаҗиг басхар седдго бәәсмн, теднә Ик Хургла сән бәәцхәҗ.

КЕРЧЛҺН – залу күүнә әмнә үзүр керчлһн. Бурхн еврей улс хойран хоорнд кегдсн Бооцанас иштә Синай уул деер залу киистә күн болһн тиим авъяс күцәх зөвтә бәәсмн. Шиңкән һарсн үрнд нәәмдгч өдртнь керчлһ кедг бәәҗ. Исусин цагт тер өдрләнь тиим үрнд нер өгдг бәәсмн.

КИЛНЦТӘ ҖИРҺЛ ҮЛДӘЛҺН – Бурхна өмн эврәннь килнцән медәд, урдк җирһлиннь бәәдлән хайх.

КҮМНИ КӨВҮН – иигҗ Исус бийән мел нерәднә. Энүнә чинрин тускар цугтан тал-талдан келцхәнә. Негдвәр Хуучн Бооцанд әәлдәч Даниэлын дегтрт эн күн теңгрә болҗ һарна. Делкән җирһлин бәәдл чилхлә, Бурхн терүнд әрүн нер, туурмҗ болн йос өгх. Энүгәрн күүнәс һарсн үрн Мошена бәәдлтә. Хойрдвар болхла, еврей келәр терүг күн гиҗ йирдән келнә. Кемр Исус эн үгиг иим учртаһар келдг бәәсмн болхла, тер күн юуһарн чигн әмтнәс йилһрҗәхш, хамгин түрүнд зовлңла харһад зовдгар, үкләрн тиим.

ЛЕВИХН – эн улс гелңгүд эс болв чигн, Бурхиг көгҗмд орулад туурулдг, мал тәкл тәклһнд белддг болн нань чигн көдлмш һол сүмд кедг бәәҗ. Терүнәс нааһар тедн Зака дасад, олн улс дунд багшнр болҗ йовдг бәәҗ. Иим көдлмш зуг Израилин улсин 12 тохма үйнрин нег өвк күн кех зөвтә бәәсмн. Тер күн Левин хөөт үрн болх бәәсмн. Терүнә нерәр левинхн гиҗ келцхәдг болв.

ЛУ – хуучна тууҗин аң. Зәрмдән энүг моһа гиҗ келәд, эрлгин дүртә кенә (Апокал. 12:3 – 13:4; 20:2–3).

МЕДӘТНР – Шин Бооцанд олн зүсн һурвн баг әмтн медәтнр гиҗ нерәдгднә. 1) Сән Зәңгс медәтнр – еврей улсин шаҗна нүүрт йовх әмтн. Теднә зәрмснь Ик Хургин гешүд болҗ йовсмн. 2) Апостолмудын үүлдврин 11–21 бөлгүдт медәтнр – христианмудын чонҗин цергләчнр. Тедн чонҗин көдлмш һардҗах улс. 3) Апокалипсис гидг дегтрт медәтнр – Бурхна зарһд орлцҗах 24 көгшәс.

МАЦГ БӘРХ – Бурхн шаҗна керг күцәхин төлә цаг зуур хот эдлдго чигн.

ПАРШМУД – Исусин цагт евреймүд дунд бәәсн шаҗна заллт бәәҗ. Тедниг әмтн тевчдг бәәҗ. Эврән бурхн-шаҗна үлмәд бәәсәрн ик сана зүүдг, йир дигтә-тагта улс чигн.

ПЕСАХ – Еврей улсин хамгин чинртә нәр. Мошена һардврар Египетин ялчас сулдсн евреймүд санлан кеҗ нәәрлдг бәәҗ. Энүг җил болһн апрель сарла кенә. Песах өдр нәәрин хот кехәр хурһ шишлң алдг бәәҗ.

ПСАЛМУД – грек келәр дуд гиҗ орчулгдна. Иим нерәдлтәһәр Хуучна Бооцанд евреймүдин бурхн-шаҗна 150 дуд барлгдҗ. Эдн шишлң дегтрт орҗ. Кесг дуунд үкләс аврсн Бурхнд ханлт өрггдҗәнә, талдан дуунд Терүнә күчн болн дурн үзүлгдҗәнә, эс гихлә дөң сурсн зальврлһн чигн бәәнә.

РАЙ (БУРХНА САД) – Хуучн Бооцана цагт болхла, өңгрснә хөөн чик седклтә күүнә сүмсн Христосиг ирәд теднә төлә үкхиг тенд күләдг бәәрн.

СУРҺУЛЬЧ – Шин Бооцанд Кирсләч Йохана болн Христосин дахч йовх, теднә ном сурчах улс сурһульчнр гиҗ нерәдгдҗәнә.

ТАМ – Шин Бооцанд эн үгиг грек келнәс орчулхла, үкснә хөөн күүнә тустг орм болҗана.

ТӘВДГЧ ӨДР ГИДГ НӘР – Буудя цуглулдг цага нәәриг евреймүд тәвдгч өдр гиҗ нерәднә. Тер нәәриг Песахин хөөн тәвдгч өдрлә кедг бәәҗ.

ТӘКЛ ТӘКДГ ОРМ – Закаһар заагдсн евреймүдин тәкл тәкдг орм. Исусин цагт һол сүмин хашад бәәх тәкл тәкдг ормд сетрә мал алдг бәәҗ.

ТОС ТҮРКХ – олив модна тос толһа деер буһшас ивтрәх. Терүгәрн кү күндлҗәхән медүлҗәнә, эс гихлә, дааврта көдлмшт шиидҗәнә. Хаадудыг ширә деер сулһхла, әмтн теднә толһад тос түркдг бәәҗ, тегәд тедниг тос түркүлсн гиҗ нерәддг бәәҗ. Бурхна шүүҗ авад Аврач болн Деед Эзн болтха гиҗ шиидсн күүнә нерн Христос, грек келәр болхла – «тос түркүлсн».

ХАР СӘКҮСН – әмтнд хорлтан күргдг сәкүсн. Эннь эрлгин элч болн цергләч болҗана.

ХРИСТОС – (еврей келәр Мешиях. Эн үг «тос түркүлсн», эс гихлә, «Бурхна шүүҗ авсн» күн болҗана). Бурхна илгәсн күн. Закан болн әәлдәчнр гидг дегтрмүдт Терүнә ирхин тускар урдаснь медәд келгдҗәсмн. Исусин цагт евреймүд Христосиг ирхиг күләҗәсмн. Тер тедниг Римин йоснас сулдхад, Бурхна орн-нутг бүтәх гиҗ иткҗәлә.

ХУРЛ – бемб өдр болһн евреймүд хурлд цуглрад әрүн дегтрмүд умшад, мөргцхәнә. Исусин цагт евреймүдин бәәсн балһсн болһнд хурлмуд бәәҗ. Тедн хурхларн кен чигн күн әрүн дегтрәс тасрха умшад, дәкәд терүгән цәәлһәд өгх, эс гихлә, сурһдг бәәҗ.

ЦАДУКМ – Исусин цагт евреймүд дунд бәәсн бурхн-шаҗна зөвәр тоомсрта заллт. Кесг цадукмуд Ик Хургин гешүд бәәҗ, тедн дунд ах гелңгүд чигн йовҗ. Тедн паршмудла әдл Зака эвдлго күцәдг бәәҗ. Болв паршмудас йилһрҗ цадукмуд талдан әрүн дегтрмүд, әәлдәчин дегтрмүд күндлдго бәәҗ. Үксн күн әмдрхиг тедн иткҗәсмн уга. Яһад гихлә, терүнә тускар Заканд мел келгдҗәхш.

ЭРЛГ – Бурхна дәәсн, Терүнә өмнәс сөрдг му йорта элч.

ИСКӘЛГО БОЛҺСН ҺУЙРИН НӘР – Песахин хөөн долан хонгтан кедг нәр. Эн нәәрин өдрмүдт давсн угаһар, исклго болһсн нимгн һуйр иддг бәәҗ.

ЯСАТА КҮН – күүкд кү бичә медтхә гиһәд ясгдсн залу күн. Кезәнә тиим улс хаана бәәшңд көдлдг чинртә әмтн бәәҗ. Тегәд эс ясгдв чигн, тиим көдлмштә күүг тер үгәр нерәддг бәәҗ.

Орс Синодалин Орчуллһн болн Нестле-Аланд гиҗ нерәддг экн бичг хойрин хоорндк йилһвр


Матьясин бичсн Сән Зәңг


— Мат. 5:22 — Зуг Би таднд келҗәнәв, ахдан хара зөңдән уурлсн күн зарһд тусхмн.

Мат. 5:44 — Би болхла таднд иигҗ келҗәнәв: өшәтндән дурта болтн, тадниг харасн әмтиг йөрәтн, таднд дурго әмтнд сә кетн, тадниг өөлүлдг болн көөдг әмтнә төлә зальвртн.

Мат. 6:13 — Яһад гихлә, Тана йосн, күчн болн туурмҗ мөнкиндән. Тиигтхә.

Мат. 8:28 — Гергесин гидг орн-нутгур

Мат. 11:19 — Зуг Бурхна цецн ухан терүнә үрдүдәрнь цевргднә.

Мат. 15:39 — Магдалена һазрт

Мат. 17:21 — Хар сәкүсдиг мацг бәрәд зальврҗ көөдмн.

Мат. 18:11 — Яһад гихлә, Күмни Көвүн геедрсн юмиг хәәҗ олад аврхар ирсмн.

Мат. 19:9 — Би болхла, таднд келҗәнәв: күүнә залута дерән эс негдүлсн авальтаһан салад, талдан герг авсн залу күн күүнә авальта дерән негдүлнә. Залутаһан салсн гергиг буулһҗ авсн күн хууль-йосар кеҗәнә, – гиҗ Исус келв.

Мат. 20:16 — Дуудгдснь олн, шүүҗ авгдснь цөн.

Мат. 23:14 — Ном цәәлһәчнр болн паршмуд басл зовлңган эдлхит! Белвсн күүкд улсин гер-малынь идәд бәәҗ, күүнә чирә хәләлдәд кесгтән зальврдг төләд тадн хойр чирәтнр болҗанат. Энүнәс көлтә тадн ик зарһла харһхит.


Маркин бичсн Сән Зәңг


Марк. 3:29 — Зуг тер күн мөңк зарһла харһх.

Марк. 5:1 — Гадарин гидг нертә һазрур

Марк. 6:1 — Үнн гиҗ келҗәнәв: Зарһин өдрт тер балһснд Содом болн Гомора гидг балһсдас даву кучр болх.

Марк. 6:20 — Херод терүг соңсад дала юм кев, болв бахмҗтаһар соңсдг билә.

Марк. 9:29 — Тиим хар сәкүсдиг мацг бәрәд зальврҗ эс көөхлә, талданар көөҗ болшго.

Марк. 9:44,46 — Тенд тедниг иддг хорхань үкхш, һалнь унтрхш.

Марк. 9:49 — Ямаранчн тәкл давсар давслгдх.

Марк. 10:24 — Байн зөөрт нәәлдг күүнд Бурхна орн-нутгт орхднь ямаран күчр.

Марк. 11:26 — Кемр тадн күүнә геминь эс тәвхлә, тана теңгрин Эцктн бас тана килнцитн тәвшго.

Марк. 15:28 — Өшәтә улсин тоод орсмн гисн Бурхна Бичгин үгнь күцгдв.


Лукан бичсн Сән Зәңг


Лук. 6:1 — Песахин хойр өдрт, түрүн бемб өдр Исус цаһан буудя тәрсн һазрин өөгүр йовҗ, сурһульчнрнь цаһан буудян толһас таслҗ авад һарарн үүлҗ идцхәв.

Лук. 10:1 — Энүнә хөөн Исус дәкәд далн сурһульчнриг шүүҗ авад, хошадар Бийәсн өмн илгәв.

Лук. 17:36 — Хойр күн кеер бәәх: негнь авгдх, дарукнь үлдәгдх.

Лук. 23:17 — Байрин өдрин төлә тер нег күүг түүрмәс сулдхх кергтә бәәдг санҗ.


Йохана бичсн Сән Зәңг


Иох. 5:4 — Яһад гихлә, Деед Эзнә элч цаг цагтан өөдм һазрт бууҗ ирәд усинь көндрәдг бәәҗ, болв усн көндрдг цагт уснд орсн күн ямаран гемд эзлдвч эдгддг бәәҗ.

Иох. 9:8 — Хам-хоша бәәсн әмтн, терүг сохр болсинь үзсн әмтн сурцхав.


Апостолмудын йовдлмуд


Деян. 8:37 — Пилип болхла терүнд келв: «Кемр үнн седкләрн иткҗәхлә кеҗ болҗана». Тер хәрүднь: «Исус Христос Бурхна Көвүн болдгт иткҗәнәв», – гив.

Деян. 12:25 — Бар-Наба Шаул хойр Ерусалимд даалһвран күцәчкәд, Антиох тал хәрү ирв.

Деян. 15:20 — Теднд бичг бичх зөвтәвидн. Бичгтән тедниг шүтәдүдт нерәдсн хотас бичә идтн, боогдад үксн малын мах, цус бичә амстн, учрх хууляс бийән саглтн, бийдән кех седдго юмиг әмтнд бичә кетхә гиһәд бичхмн.

Деян. 15:34 — Зуг Силаг тенд үлдәх кергтә гиҗ шиидцхәв. (Йуда болхла Ерусалимд хәрҗ ирв.)

Деян. 24:7 — Зуг Лисий гидг миңһн цергин ахлач ик күчәрн терүг мана һазрас булаҗ авад чам тал илгәв.

Деян. 28:29 — Терүг тиигҗ келхлә, Йудья улс хоорндан ик зүтклдәд һарад йовҗ одцхав.


Христост иткдг Римин улст илгәсн бичг


Рим. 8:1 — Тегәд килнцтә седвәрн биш Сәкүсәрн Христос Исусла негдҗ бәәдг улсиг ямаранчн гемшәх юмн уга.

Рим. 11:6 — Кемр керг-үүләрн болхла, тер хәәрлт биш. Эс тиигхлә, керг керг болҗ бәәхш.

Рим. 14:6 — Кемр күн өдрмүд эс йилһхлә, Деед Эзнә төлә йилһхш.


Христост иткдг Көринтин улст илгәсн негдгч бичг


1Кор. 3:4 — «Би Аполынв» гиҗ келхләрн, тадн килнцтә седвәрәр бәәдг улсла әдл болҗахшвт?


Христост иткдг Калосин улст илгәсн бичг


Кол. 4:15 — Нумпанад, терүнә герт цуглрдг хурлд нанас менд келтн.


Евреймүдт илгәсн бичг


Евр. 9:11 — Болв ирх сәәһин ах гелң болҗ Христос ирсмн.


Йохана бичсн негдгч бичг


1Иох. 5:7-8 — Яһад гихлә, һурвн герч теңгрт бәәнә: Эцк, Үг болн Әрүн Сәкүсн. Эн һурвн нег юмна тускар герчлҗәнә. Һурвн герч һазр деер бәәнә: Сәкүсн, усн болн цусн.


Йудан бичсн бичг


Иуд. 23 — Наадксинь һалас һаргҗ әәлһҗ авртн, зуг әәлһәд иләр келтн.


Апокалипсис


Отк. 20:14 — Эн хойрдгч үкл мөн.

Отк. 22:14 — Терүнә зааврмуд күцәснь буйн кишгтә.

һазрин Зургуд — Апостол Павелын түрүңк миссионерск зуульчллҺн


Апостол Павелын хойрдгч миссионерск зуульчллҺн


Апостол Павелын Һурвдгч миссионерск зуульчллҺн


Апостол Павелын дөрвдгч миссионерск зуульчллҺн


Христосин цагин Рим орн-нутг


Исус Христосин цагин Пелестин


Исус Христосин цагин Ерусалим


Исус Христосин цагин Ерусалимин Һол сүмин зура

Апостол Павелын түрүңк миссионерск зуульчллҺн — Апостол Павелын түрүңк миссионерск зуульчллҺн

Апостол Павелын хойрдгч миссионерск зуульчллҺн — Апостол Павелын хойрдгч миссионерск зуульчллҺн

Апостол Павелын Һурвдгч миссионерск зуульчллҺн — Апостол Павелын Һурвдгч миссионерск зуульчллҺн

Апостол Павелын дөрвдгч миссионерск зуульчллҺн — Апостол Павелын дөрвдгч миссионерск зуульчллҺн

Христосин цагин Рим орн-нутг — Христосин цагин Рим орн-нутг

Исус Христосин цагин Пелестин — Исус Христосин цагин Пелестин

Исус Христосин цагин Ерусалим — Исус Христосин цагин Ерусалим

Исус Христосин цагин Ерусалимин Һол сүмин зура — Исус Христосин цагин Ерусалимин Һол сүмин зура

[1]

3:1 - Үнн юмиг иткдгоһар кен тана толһаг эргүлв?